Lazy loading (tembel yükleme), bir web sayfasındaki görsel, video ve iframe gibi kaynakların sayfa açılır açılmaz değil, kullanıcı o bölüme yaklaştığında yüklenmesini sağlayan bir performans tekniğidir. Böylece ilk açılışta indirilen veri azalır, sayfa daha hızlı kullanılabilir hâle gelir ve mobil kullanıcıların veri tüketimi düşer. Bu rehberde lazy loading nedir, nasıl çalışır, HTML ve WordPress’te nasıl uygulanır ve SEO açısından nelere dikkat etmeniz gerekir, adım adım anlatıyoruz.
Lazy Loading Nedir?
Normalde bir tarayıcı sayfayı açtığında, HTML içinde geçen tüm görselleri ve gömülü içerikleri indirmeye başlar. Kullanıcı sayfanın yalnızca ilk ekranını görse bile, en alttaki görseller de indirilir. Lazy loading bu davranışı değiştirir: Ekranın dışında kalan kaynakların yüklenmesi, kullanıcı kaydırıp o alana yaklaşana kadar ertelenir.
Bu yaklaşımın tersi eager loading olarak adlandırılır. Eager loading’de kaynaklar hemen yüklenir. İyi bir performans stratejisi, ilk ekrandaki kritik içerikleri hemen, geri kalanını ise tembel yüklemekten oluşur.
Lazy Loading Nasıl Çalışır?
- Tarayıcı sayfanın HTML’ini okur ve ilk ekranda (above the fold) görünen içerikleri yükler.
- Lazy loading uygulanan görseller için yalnızca yer ayrılır; dosyanın kendisi henüz indirilmez.
- Kullanıcı sayfayı kaydırdıkça tarayıcı, ekrana yaklaşan öğeleri tespit eder.
- Öğe görünür alana belirli bir mesafe kaldığında dosya indirilir ve gösterilir. Bu mesafe sayesinde kullanıcı genellikle boş bir alan görmez.
Lazy Loading’in Faydaları
Daha Hızlı İlk Açılış
İlk yüklemede daha az dosya indirildiği için sayfa daha kısa sürede kullanılabilir hâle gelir. Bu, özellikle uzun blog yazılarında, ürün listelerinde ve galeri sayfalarında belirgin bir fark yaratır. Hızın neden bu kadar kritik olduğunu sayfa açılış hızı neden önemlidir yazımızda ayrıntılı anlattık.
Bant Genişliği ve Veri Tasarrufu
Kullanıcıların önemli bir kısmı sayfanın sonuna kadar inmez. Lazy loading ile hiç görülmeyen görseller hiç indirilmez. Bu hem mobil veri kullanan ziyaretçiler hem de sunucu trafiği için tasarruf sağlar.
Daha İyi Kullanıcı Deneyimi
Hızlı açılan sayfalar, ziyaretçinin sitede kalma ihtimalini artırır. Yavaş bir sayfa ise kullanıcının geri dönüp başka bir sonuca tıklamasına neden olabilir.
SEO’ya Dolaylı Katkı
Google, sayfa deneyimini değerlendirirken Core Web Vitals metriklerini kullanır. Doğru uygulanan lazy loading, sayfanın genel yüklenme performansını iyileştirerek bu metriklere olumlu katkı yapabilir. Ancak yanlış uygulandığında tam tersi etki de yaratabilir; aşağıda bu konuya ayrıca değiniyoruz.
HTML ile Lazy Loading Nasıl Yapılır?
En kolay yöntem, tarayıcının yerleşik desteğini kullanmaktır. Güncel Chrome, Edge, Firefox ve Safari sürümleri, görseller ve iframe’ler için loading özelliğini destekler. Ek bir JavaScript kütüphanesine gerek kalmaz.
Bir görsele lazy loading eklemek için img etiketine loading="lazy" özelliğini eklemeniz yeterlidir. Aynı özellik YouTube videosu veya harita gibi iframe öğelerinde de kullanılabilir.
Özelliğin alabileceği değerler şunlardır:
| Değer | Davranış |
|---|---|
lazy |
Öğe, görünür alana yaklaşana kadar yüklenmez. |
eager |
Öğe hemen yüklenir. Varsayılan davranıştır. |
Lazy loading kullanırken görsellere mutlaka width ve height değerleri verin. Böylece tarayıcı, görsel yüklenmeden önce yerini ayırır ve sayfa içeriği kaymaz. Bu kaymalar CLS metriğini olumsuz etkiler; konuyu CLS (Cumulative Layout Shift) nedir yazımızda inceledik.
JavaScript ile Lazy Loading
Arka plan görselleri, özel slider’lar veya sonsuz kaydırma gibi daha karmaşık durumlarda JavaScript tabanlı çözümler kullanılabilir.
- Intersection Observer API: Bir öğenin görünür alana girip girmediğini tarayıcıya verimli şekilde sorduran modern bir web API’sidir. Kaydırma olaylarını sürekli dinlemekten çok daha performanslıdır ve özel lazy loading çözümlerinin temelini oluşturur.
- Hazır kütüphaneler: LazySizes ve Lozad.js gibi kütüphaneler, görsel, iframe ve arka plan görselleri için hazır lazy loading çözümleri sunar. Yerleşik tarayıcı desteği yaygınlaştığı için basit görsellerde bu kütüphanelere genellikle ihtiyaç kalmamıştır.
JavaScript ile yapılan çözümlerde, görselin asıl adresini data-src gibi bir özellikte saklayıp görünür olduğunda src alanına taşımak yaygın bir yöntemdir. Bu durumda JavaScript çalışmazsa görsel hiç görünmeyebilir; bu nedenle mümkün olduğunda yerleşik loading="lazy" özelliğini tercih edin.
WordPress’te Lazy Loading
WordPress, 5.5 sürümünden beri içerik görsellerine otomatik olarak loading="lazy" ekler. Sonraki sürümlerde iframe’ler de bu kapsama alındı ve sayfanın ilk görselinin tembel yüklenmemesi için iyileştirmeler yapıldı. Yani güncel bir WordPress sitesinde temel lazy loading zaten açıktır.
Yine de şu noktaları kontrol etmenizi öneririz:
- Tema veya sayfa oluşturucu kendi lazy loading sistemini kullanıyorsa, önbellek eklentisinin ikinci bir lazy loading eklemesi çakışmaya neden olabilir. Tek bir çözümde karar kılın.
- Ana sayfanızdaki büyük banner görseli veya yazıların öne çıkan görseli tembel yüklenmemelidir.
- YouTube gömmeleri için video önizlemesini gösterip tıklanınca oynatıcıyı yükleyen çözümler, sayfa ağırlığını ciddi ölçüde azaltır.
WordPress sitenizi baştan sona hızlandırmak için 3 saniye hedefiyle WordPress hızlandırma rehberimize ve önbellek (cache) nedir yazımıza göz atabilirsiniz.
Lazy Loading’de Sık Yapılan Hatalar
- İlk ekrandaki görseli tembel yüklemek: Sayfanın en büyük görseli genellikle LCP (Largest Contentful Paint) öğesidir. Bu görsele lazy loading uygulamak, yüklenmesini geciktirir ve LCP süresini uzatır. İlk ekrandaki görseller hemen yüklenmeli, gerekirse
fetchpriority="high"ile önceliklendirilmelidir. - Boyut belirtmemek: Görsel yüklendiğinde içerik aşağı kayar ve kullanıcı yanlış yere tıklayabilir.
- Yalnızca kaydırma olayına bağlı çözüm kullanmak: Googlebot sayfayı bir kullanıcı gibi kaydırmaz. Yalnızca kaydırma olayıyla tetiklenen içerikler arama motoru tarafından görülmeyebilir.
- Metin içeriğini tembel yüklemek: Ana metni, başlıkları veya iç linkleri kullanıcı etkileşimine bağlı olarak yüklemek, bu içeriklerin dizine eklenmemesine yol açabilir.
- Birden fazla lazy loading katmanı: Tema, eklenti ve CDN’in aynı anda lazy loading uygulaması görsellerin hiç yüklenmemesine neden olabilir.
Lazy Loading ve SEO: Google Ne Diyor?
Google, lazy loading’i doğru uygulanmış bir performans tekniği olarak destekler. Arama Merkezi belgelerinde öne çıkan öneriler şunlardır: Tembel yüklenen içerik, kullanıcı kaydırmadan da görünür alana girdiğinde yüklenmelidir; yerleşik tarayıcı desteği veya Intersection Observer gibi yöntemler tercih edilmelidir; görsellerin src adresi sayfanın kodunda erişilebilir olmalıdır. Ayrıntılar için Google’ın lazy loading içeriklerle ilgili rehberini inceleyebilirsiniz.
Lazy loading uyguladıktan sonra sonucu ölçmek için Google PageSpeed Insights aracını kullanabilirsiniz. Araç, ekran dışındaki görsellerin ertelenmesini ve LCP görselinin tembel yüklenip yüklenmediğini raporlar.
Lazy Loading Ne Zaman Kullanılmalı?
| Durum | Öneri |
|---|---|
| Uzun blog yazıları, çok görselli içerikler | İlk görsel hariç lazy loading kullanın. |
| E-ticaret kategori ve ürün listeleri | İlk satırdaki ürünler hemen, alttakiler tembel yüklensin. |
| Gömülü YouTube videoları ve haritalar | iframe’lere lazy loading veya tıklayınca yükleme uygulayın. |
| Ana sayfa hero görseli, logo | Lazy loading kullanmayın, hemen yükleyin. |
| Tek ekranlık kısa sayfalar | Kazanç sınırlıdır; gerek olmayabilir. |
Lazy loading tek başına bir hız çözümü değildir. Görselleri doğru boyutta sunmak ve WebP gibi modern formatlar kullanmak, önbellekleme ve CDN ile birlikte çok daha güçlü sonuç verir. Gezgin Ajans olarak WordPress site hızlandırma hizmeti kapsamında görsel optimizasyonu, lazy loading ayarları ve Core Web Vitals iyileştirmelerini birlikte ele alıyoruz.
Sıkça Sorulan Sorular
Lazy loading Türkçede ne demek?
Lazy loading, Türkçede “tembel yükleme” veya “gecikmeli yükleme” olarak ifade edilir. Kaynakların ihtiyaç duyulana kadar yüklenmemesi anlamına gelir.
Lazy loading SEO’ya zarar verir mi?
Doğru uygulandığında zarar vermez, hatta sayfa hızına katkı yapar. İlk ekrandaki görseli tembel yüklemek veya içeriği yalnızca kaydırmayla yüklemek ise performansı ve dizine eklenmeyi olumsuz etkileyebilir.
WordPress’te lazy loading için eklenti gerekir mi?
Temel kullanım için gerekmez. WordPress görsellere otomatik olarak lazy loading ekler. Arka plan görselleri veya video önizlemeleri gibi ek ihtiyaçlar için önbellek ve performans eklentilerinden yararlanabilirsiniz.
Hangi görsellere lazy loading uygulanmamalı?
Sayfa açıldığında ilk ekranda görünen görsellere, özellikle en büyük görsel olan LCP öğesine ve logoya lazy loading uygulanmamalıdır.


