E-Ticaret Sözlüğü: Sık Kullanılan E-Ticaret Terimleri

E-ticaret sözlüğü, online satış yapan ya da yapmayı planlayan herkesin karşılaştığı terimleri tek bir yerde toplayan bir başvuru rehberidir. Dönüşüm oranı, AOV, SKU, fulfillment, sanal POS, dropshipping ve remarketing gibi kavramları bilmek; raporları doğru okumanızı, ajans ve yazılım ekipleriyle aynı dili konuşmanızı ve daha isabetli kararlar almanızı sağlar. Aşağıda sık kullanılan e-ticaret terimlerini satış, pazarlama, teknik altyapı, lojistik, ödeme, kullanıcı deneyimi, sosyal ticaret ve iş modelleri başlıkları altında kısa ve anlaşılır tanımlarla bulabilirsiniz.

E-ticaret sözlüğü: sık kullanılan e-ticaret terimleri

Temel E-Ticaret Kavramları

E-Ticaret (E-Commerce)

Ürün veya hizmetlerin internet üzerinden alınıp satılmasıdır. Kendi web siteniz, pazaryerleri, sosyal medya mağazaları ve mobil uygulamalar e-ticaretin kanallarıdır.

M-Ticaret (Mobil Ticaret)

Akıllı telefon ve tablet üzerinden yapılan alışveriştir. Türkiye’de e-ticaret trafiğinin önemli bir kısmı mobilden geldiği için sitenin mobil deneyimi doğrudan satışı etkiler. Ayrıntılar için m-ticaret (mobil ticaret) nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Pazaryeri (Marketplace)

Birden fazla satıcının ürünlerini aynı platformda sattığı sitelerdir. Trendyol, Hepsiburada, Amazon ve n11 Türkiye’de bilinen örneklerdir. Satıcı komisyon öder, buna karşılık platformun trafiğinden yararlanır. Seçenekleri e-ticaret pazaryeri siteleri rehberimizde karşılaştırdık.

D2C (Direct-to-Consumer)

Markanın aracı veya bayi olmadan, kendi kanallarıyla doğrudan tüketiciye satış yapmasıdır. Marka müşteri verisine ve fiyatlamaya tam hâkim olur.

Omnichannel (Çok Kanallı Bütünleşik Deneyim)

Fiziksel mağaza, web sitesi, uygulama, pazaryeri ve sosyal medyanın birbirinden kopuk değil, tek bir müşteri deneyimi olarak yönetilmesidir. Örneğin online alınan ürünün mağazadan teslim alınması veya iade edilmesi. Bkz. omnichannel marketing nedir.

Quick Commerce (Hızlı Ticaret)

Market ve günlük ihtiyaç ürünlerinin çok kısa sürede, çoğunlukla dakikalar içinde teslim edildiği e-ticaret modelidir.

Satış ve Performans Terimleri

Dönüşüm (Conversion)

Ziyaretçinin hedeflenen eylemi gerçekleştirmesidir. E-ticarette ana dönüşüm satın almadır; bülten kaydı, sepete ekleme veya favoriye alma ara dönüşümler olarak izlenebilir.

Dönüşüm Oranı (Conversion Rate)

Dönüşüm sayısının ziyaret veya oturum sayısına bölünmesiyle bulunur: Dönüşüm oranı = Sipariş sayısı / Oturum sayısı x 100. Oranı sistemli olarak artırma çalışmalarına CRO denir. Bkz. dönüşüm oranı optimizasyonu (CRO) nedir.

Ortalama Sipariş Değeri (AOV – Average Order Value)

Toplam ciro / sipariş sayısı formülüyle hesaplanır. Ücretsiz kargo limiti, paket ürünler ve çapraz satış AOV’yi artırmanın yaygın yollarıdır. Ortalama sepet tutarı ifadesi de çoğu zaman aynı anlamda kullanılır.

Müşteri Yaşam Boyu Değeri (CLV veya LTV)

Bir müşterinin markayla ilişkisi boyunca getirmesi beklenen toplam gelirdir. Müşteri edinme maliyetinin ne kadar olabileceğine karar verirken temel ölçüttür.

Müşteri Edinme Maliyeti (CAC)

Yeni bir müşteri kazanmak için harcanan toplam pazarlama ve satış maliyetinin yeni müşteri sayısına bölünmesidir. Sağlıklı bir işte LTV’nin CAC’den belirgin şekilde yüksek olması beklenir.

ROAS (Reklam Harcaması Getirisi)

Reklamdan elde edilen gelirin reklam harcamasına oranıdır. 1.000 TL harcamayla 5.000 TL ciro elde edildiyse ROAS 5’tir. ROAS kârlılığı tek başına göstermez; ürün maliyeti ve diğer giderler de hesaba katılmalıdır.

Sepet Terk Oranı (Cart Abandonment Rate)

Sepete ürün ekleyip satın almadan ayrılan kullanıcıların oranıdır. Nedenleri ve çözümleri için terk edilen sepet kurtarma stratejileri yazımıza bakabilirsiniz.

Churn (Müşteri Kaybı)

Belirli bir dönemde alışverişi bırakan veya aboneliğini iptal eden müşterilerin oranıdır. Abonelik modelli e-ticarette en kritik metriklerden biridir.

Tekrar Satın Alma Oranı (Repeat Purchase Rate)

Birden fazla sipariş veren müşterilerin toplam müşterilere oranıdır. Sadakatin en net göstergelerinden biridir.

Upselling (Üst Satış)

Müşteriye ilgilendiği ürünün daha gelişmiş veya daha yüksek fiyatlı versiyonunu önermektir. Örneğin 128 GB telefona bakan kullanıcıya 256 GB modeli göstermek.

Cross-Selling (Çapraz Satış)

Satın alınan ürünü tamamlayan ürünleri önermektir: telefonla birlikte kılıf ve ekran koruyucu gibi. Bkz. çapraz satış nedir.

Bundle (Paket Ürün)

Birden fazla ürünün tek paket hâlinde, genellikle avantajlı fiyatla satılmasıdır. Hem AOV’yi artırır hem de stokta yavaş dönen ürünlerin satışına yardımcı olur.

GMV (Brüt Satış Hacmi)

İadeler, iptaller ve indirimler düşülmeden önce platform üzerinden geçen toplam satış tutarıdır. Özellikle pazaryerleri ve büyük e-ticaret şirketleri büyüklüğü bu metrikle raporlar.

Pazarlama Terimleri

SEO (Arama Motoru Optimizasyonu)

Sitenin Google gibi arama motorlarında organik olarak daha üst sıralarda görünmesi için yapılan teknik, içerik ve otorite çalışmalarıdır. E-ticarette kategori ve ürün sayfalarının optimizasyonu öne çıkar. Bkz. SEO nedir, neden önemlidir.

Anahtar Kelime (Keyword)

Kullanıcıların arama motorlarına yazdığı ifadelerdir. “Kadın deri bot” gibi uzun ve net ifadeler genellikle daha yüksek satın alma niyeti taşır. Anahtar kelimenin içerikte nasıl kullanılması gerektiğini ideal anahtar kelime yoğunluğu yazımızda ele aldık.

Retargeting (Yeniden Hedefleme)

Sitenizi ziyaret etmiş kullanıcılara, başka sitelerde ve sosyal medyada reklam göstermektir. Bkz. retargeting nedir.

Remarketing (Yeniden Pazarlama)

Mevcut veya önceki müşterilere e-posta, SMS ya da reklamla yeniden ulaşmaktır. Google Ads’te ise yeniden hedefleme kampanyaları için de bu ad kullanılır. Bkz. remarketing nedir.

Dinamik Ürün Reklamları

Ürün kataloğundan beslenen ve kullanıcıya baktığı veya ilgilenebileceği ürünleri otomatik olarak gösteren reklamlardır. Meta’da Advantage+ katalog reklamları, Google’da ürün feed’iyle çalışan Performance Max ve Alışveriş kampanyaları bu mantıkla çalışır.

Ürün Feed’i (Product Feed)

Ürün adı, fiyat, stok, görsel, marka ve kategori gibi bilgilerin reklam platformlarına ve pazaryerlerine aktarıldığı yapılandırılmış dosyadır. Genellikle XML veya CSV formatındadır.

CTA (Call to Action – Harekete Geçirici Mesaj)

“Sepete Ekle”, “Hemen Satın Al”, “Teklif Al” gibi kullanıcıyı belirli bir eyleme yönlendiren buton ve ifadelerdir. Bkz. CTA nedir.

İçerik Pazarlaması

Blog yazısı, rehber, video ve sosyal medya içerikleriyle hedef kitleye değer sunarak güven ve trafik kazanma yöntemidir. Bkz. içerik pazarlaması nedir.

Affiliate Marketing (Satış Ortaklığı)

Ürünlerinizi tanıtan iş ortaklarına, getirdikleri satış veya kayıt başına komisyon ödediğiniz modeldir. Bkz. affiliate marketing nedir.

A/B Testi

Bir sayfanın veya öğenin iki farklı versiyonunu farklı kullanıcı gruplarına göstererek hangisinin daha iyi sonuç verdiğini ölçme yöntemidir. Bkz. A/B testi nedir.

Segmentasyon

Müşterileri davranış, demografi, satın alma sıklığı veya harcama tutarı gibi ortak özelliklere göre gruplara ayırmaktır. Kişiselleştirilmiş kampanyaların temelidir. Bkz. e-ticarette müşteri segmentasyonu ve kişiselleştirme.

Dinamik Fiyatlandırma

Fiyatların talep, rakip fiyatları, stok ve zaman gibi faktörlere göre otomatik veya yarı otomatik olarak güncellenmesidir. Bkz. pazaryerlerinde dinamik fiyatlandırma stratejisi.

Birinci Taraf Veri (First-Party Data)

Markanın kendi sitesi, uygulaması, CRM’i ve satış kanallarından doğrudan topladığı müşteri verisidir. Gizlilik düzenlemeleri nedeniyle değeri giderek artmaktadır.

Kategori Sayfası

Benzer ürünleri bir arada listeleyen sayfadır. “Erkek spor ayakkabı” gibi genel ve yüksek hacimli aramalarda genellikle ürün sayfası yerine kategori sayfası sıralanır; bu yüzden açıklama metni, filtre yapısı ve iç linkleri SEO açısından önemlidir.

Yapılandırılmış Veri (Schema Markup)

Ürün adı, fiyat, stok durumu ve puan gibi bilgileri arama motorlarının anlayacağı standart biçimde işaretleyen koddur. Arama sonuçlarında fiyat ve yıldız gibi zengin görünümlerin oluşmasına yardımcı olabilir.

Google Merchant Center

Ürün feed’inizi Google’a yüklediğiniz platformdur. Hem Alışveriş reklamları hem de Google’daki ücretsiz ürün listelemeleri için kullanılır.

E-posta Otomasyonu

Belirli bir davranışa bağlı olarak otomatik gönderilen e-postalardır: hoş geldin serisi, sepet hatırlatma, sipariş sonrası yorum isteği, uzun süre alışveriş yapmayanlara geri kazanım e-postası gibi.

Sadakat Programı

Tekrar alışveriş yapan müşterileri puan, seviye veya özel avantajlarla ödüllendiren programdır. Tekrar satın alma oranını ve yaşam boyu değeri artırmayı hedefler.

Flash Sale (Kısa Süreli İndirim)

Belirli ürünlerde çok kısa süreli, sınırlı stoklu indirimlerdir. Aciliyet yaratır; ancak sık kullanıldığında müşteriler indirim beklemeye alışabilir.

Teknik Terimler

SSL Sertifikası

Kullanıcı ile site arasındaki veri trafiğini şifreleyen güvenlik sertifikasıdır. Adres çubuğunda HTTPS olarak görünür ve e-ticaret siteleri için zorunlu kabul edilir. Bkz. ücretsiz SSL nedir.

Çerez (Cookie)

Ziyaretçinin tarayıcısında saklanan küçük veri dosyalarıdır. Sepetin hatırlanması, oturumun açık kalması ve reklam ölçümü gibi işlevlerde kullanılır. Zorunlu olmayan çerezler için kullanıcı onayı alınmalıdır. Bkz. çerez nedir.

API (Uygulama Programlama Arayüzü)

İki yazılımın birbiriyle veri alışverişi yapmasını sağlayan arayüzdür. E-ticaret sitesinin pazaryeri, kargo, muhasebe veya ödeme sistemiyle konuşması genellikle API üzerinden olur. Bkz. API nedir.

Entegrasyon

Farklı sistemlerin birbirine bağlanarak otomatik çalışmasıdır. Stok, sipariş, fatura ve kargo entegrasyonları manuel işi azaltır ve hata riskini düşürür.

XML

Verileri yapılandırılmış şekilde saklamak ve aktarmak için kullanılan bir biçimlendirme dilidir. Ürün feed’leri ve tedarikçi entegrasyonlarında yaygın olarak kullanılır. Bkz. XML nedir.

Conversions API (Sunucu Taraflı Ölçüm)

Dönüşüm verilerinin tarayıcı yerine doğrudan sunucudan reklam platformuna gönderilmesidir. Meta’nın Conversions API’si ve Google’ın sunucu taraflı etiketleme çözümü buna örnektir. Tarayıcı kısıtlamalarına karşı ölçümün doğruluğunu artırır.

Alt Text (Alternatif Metin)

Görselin içeriğini metinle tanımlayan HTML özelliğidir. Görme engelli kullanıcıların ekran okuyucularla siteyi kullanabilmesini sağlar ve görsel aramada görünürlüğe katkı verir.

Headless E-Commerce

Sitenin ön yüzünün (kullanıcının gördüğü arayüz) arka plandaki e-ticaret altyapısından ayrıldığı, ikisinin API ile haberleştiği mimaridir. Esneklik ve hız sağlar, ancak geliştirme maliyeti daha yüksektir. Bkz. headless ecommerce nedir.

CMS ve E-Ticaret Altyapısı

Ürünleri, siparişleri ve içerikleri yönettiğiniz yazılımdır. WooCommerce, Shopify, ikas, IdeaSoft ve T-Soft Türkiye’de sık tercih edilen altyapılardır.

SKU (Stok Tutma Birimi)

Her ürünün ve varyantının (renk, beden) stokta ayrı takip edilmesi için verilen işletmeye özel koddur. Örneğin aynı tişörtün kırmızı M bedeni ile mavi L bedeninin SKU’ları farklıdır.

Barkod (GTIN/EAN)

Ürünü global olarak tanımlayan standart numaradır. Pazaryerleri ve Google Merchant Center birçok kategoride geçerli GTIN talep eder.

GTİP Kodu

Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu kodudur. İhracat ve ithalatta ürünün hangi tarife sınıfında olduğunu gösterir; vergi oranları ve mevzuat bu koda göre belirlenir.

Sipariş ve Lojistik Terimleri

Stok Yönetimi

Ürün miktarlarının satış, iade ve tedarik süreçleriyle birlikte doğru şekilde takip edilmesidir. Birden fazla kanalda satış yapılıyorsa stokların senkronize olması gerekir.

Dropshipping

Satıcının stok tutmadığı, siparişi tedarikçiye ilettiği ve ürünün doğrudan tedarikçiden müşteriye gönderildiği modeldir. Başlangıç maliyeti düşüktür, ancak teslimat süresi ve kalite kontrolü tedarikçiye bağlıdır.

Fulfillment (Sipariş Karşılama)

Siparişin depolanması, toplanması, paketlenmesi, kargoya verilmesi ve iadelerinin yönetilmesi sürecinin tamamıdır. Bu hizmeti dışarıdan veren firmalara fulfillment veya 3PL (üçüncü taraf lojistik) şirketi denir.

FBA (Fulfillment by Amazon)

Satıcının ürünlerini Amazon depolarına gönderdiği, depolama, kargolama ve müşteri hizmetlerinin Amazon tarafından yürütüldüğü modeldir. Türkiye’de bazı pazaryerleri de benzer depo ve lojistik hizmetleri sunar.

Kısmi Gönderim (Partial Shipment)

Bir siparişteki ürünlerin farklı zamanlarda veya farklı paketlerle gönderilmesidir. Müşteriye bu durumun açıkça bildirilmesi şikâyetleri azaltır.

Son Mil Teslimat (Last Mile)

Ürünün dağıtım merkezinden müşterinin kapısına kadar olan son aşamasıdır. Teslimat süresi ve müşteri memnuniyeti üzerinde en etkili adımdır.

Konşimento

Taşıyıcı firmanın yükü teslim aldığını gösteren ve taşıma sözleşmesi niteliği taşıyan belgedir. Uluslararası taşımacılıkta, özellikle deniz yolunda kullanılır.

ETGB (Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi)

Belirli değer ve ağırlık sınırları altındaki e-ihracat gönderilerinin basitleştirilmiş usulle gümrüklenmesini sağlayan beyannamedir. Güncel sınırları Ticaret Bakanlığı mevzuatından kontrol edin. Bkz. ETGB nedir.

Tersine Lojistik

İade edilen ürünlerin müşteriden alınıp depoya ulaştırılması, kontrol edilmesi ve yeniden satışa hazırlanması sürecidir.

Kapıda Ödeme

Müşterinin ürün bedelini teslimat sırasında nakit veya kartla ödediği yöntemdir. Güven eksikliğini azaltır, ancak teslim alınmayan siparişler ve ek kargo maliyeti riski taşır.

Teslim Noktası (Pick-up Point)

Müşterinin siparişini evine değil, anlaşmalı bir mağaza, kargo şubesi veya akıllı dolaptan teslim aldığı noktalardır. Teslimat başarısını artırır ve kargo maliyetini düşürebilir.

WMS ve ERP

WMS (Depo Yönetim Sistemi) depodaki raf, toplama ve sevkiyat süreçlerini yönetir. ERP (Kurumsal Kaynak Planlama) ise stok, satın alma, muhasebe ve satış gibi işletme süreçlerini tek sistemde birleştirir. Büyüyen e-ticaret işletmelerinde bu sistemlerin site ve pazaryerleriyle entegre olması gerekir.

Ödeme ve Finans Terimleri

Ödeme Ağ Geçidi (Payment Gateway) ve Sanal POS

Kartla yapılan online ödemeleri güvenli şekilde işleyip banka ile site arasında aracılık eden sistemdir. Türkiye’de bankaların sanal POS’ları ve iyzico, PayTR gibi ödeme kuruluşları kullanılır. Komisyon yapısını sanal POS şirketleri ve komisyon oranları yazımızda inceleyebilirsiniz.

3D Secure

Kartlı ödemede kart sahibinin, bankanın gönderdiği tek kullanımlık şifre veya uygulama onayıyla kimliğini doğruladığı güvenlik adımıdır.

Kart Saklama (Tokenization)

Kart bilgisinin sitede değil, ödeme kuruluşunda bir anahtar (token) karşılığında saklanmasıdır. Müşteri sonraki alışverişlerde kartını tekrar girmeden ödeme yapabilir.

PCI DSS

Kart verisini işleyen, saklayan veya ileten işletmelerin uyması gereken uluslararası güvenlik standardıdır. Ödeme kuruluşunun barındırdığı ödeme formu kullanmak, sitenin uyum yükünü önemli ölçüde azaltır.

Chargeback (Ters İbraz)

Kart sahibinin bir işleme itiraz etmesi sonucu bankanın tutarı satıcıdan geri almasıdır. Teslimat kanıtı ve net iade politikası, itirazlarda satıcının elini güçlendirir.

Taksit ve BNPL (Şimdi Al Sonra Öde)

Kredi kartına taksit Türkiye’de yaygın bir ödeme tercihidir. BNPL ise alışverişin ödemesini sonraya veya taksitlere bölen, kartsız da kullanılabilen finansman modelidir.

İade Politikası ve Cayma Hakkı

Ürünlerin hangi koşullarla ve ne kadar sürede iade edilebileceğini belirten kurallardır. Türkiye’de Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’ne göre tüketiciler, istisnalar dışında, malın teslimini izleyen 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayma hakkına sahiptir. Bkz. e-ticarette ürün iade ve iade politikaları.

İndirim Kodu (Discount Code)

Ödeme sırasında girilerek fiyat indirimi veya ücretsiz kargo gibi avantajlar sağlayan koddur. Kampanya ve influencer performansını ölçmek için de kullanılır.

E-Fatura ve E-Arşiv Fatura

Faturanın kâğıt yerine elektronik ortamda düzenlenmesi ve saklanmasıdır. E-ticaret satışlarında genellikle e-arşiv fatura kullanılır; hangi sisteme tabi olduğunuzu mali müşavirinizle belirleyin.

Kullanıcı Deneyimi Terimleri

UX (Kullanıcı Deneyimi)

Kullanıcının siteyi kullanırken yaşadığı deneyimin bütünüdür: Aradığını bulma kolaylığı, sayfa hızı, ödeme sürecinin sadeliği ve güven hissi bu kapsamdadır.

UI (Kullanıcı Arayüzü)

Butonlar, menüler, renkler ve yazı tipleri gibi kullanıcının gördüğü ve etkileşime girdiği görsel katmandır.

Mobil Uyumluluk

Sitenin farklı ekran boyutlarında düzgün görüntülenmesi ve rahat kullanılmasıdır. Google sıralamada sitenin mobil versiyonunu esas alır.

Core Web Vitals

Google’ın sayfa deneyimini ölçmek için kullandığı metriklerdir: yüklenme hızı (LCP), etkileşime yanıt süresi (INP) ve görsel kararlılık (CLS).

Landing Page (Açılış Sayfası)

Reklam veya kampanyadan gelen kullanıcıların ulaştığı, tek bir hedefe odaklanan sayfadır. Bkz. landing page nedir.

Hemen Çıkma Oranı ve Etkileşim Oranı

Google Analytics 4’te etkileşimli oturum; 10 saniyeden uzun süren, dönüşüm içeren veya en az iki sayfa görüntülenen oturumdur. Hemen çıkma oranı ise etkileşimli olmayan oturumların oranıdır.

Sitede Geçirilen Ortalama Süre

Kullanıcıların sitede aktif olarak geçirdiği ortalama süredir. Tek başına başarı ölçütü değildir; dönüşümle birlikte değerlendirilmelidir.

Müşteri Destek Sistemleri

Canlı sohbet, chatbot, WhatsApp hattı, e-posta ve çağrı merkezi gibi kanallardır. Hızlı destek, özellikle ödeme öncesindeki soruları yanıtlayarak sepet terkini azaltır.

Sosyal Ticaret Terimleri

Sosyal Ticaret (Social Commerce)

Ürünlerin sosyal medya platformları içinde keşfedilip satın alınmasıdır. Instagram ve Facebook mağazaları, TikTok’taki alışveriş özellikleri ve canlı yayında satış bu kapsamdadır; özelliklerin hangi ülkelerde açık olduğu platforma göre değişir.

Influencer Pazarlama

Belirli bir kitlesi olan içerik üreticileriyle iş birliği yaparak ürünlerin tanıtılmasıdır. Bkz. influencer marketing nedir.

UGC (Kullanıcı Tarafından Üretilen İçerik)

Müşterilerin paylaştığı yorumlar, fotoğraflar ve videolardır. Diğer kullanıcılar için güçlü bir güven sinyalidir. Bkz. UGC ile satış artırma.

Sosyal Kanıt (Social Proof)

Yıldız puanları, yorum sayısı, “bu ürünü bugün X kişi satın aldı” gibi göstergelerdir. Gerçek veriye dayanmalıdır; yanıltıcı sosyal kanıt tüketici mevzuatı açısından risklidir.

Referral (Tavsiye Programı)

Mevcut müşterilerin yeni müşteri getirmesi karşılığında her iki tarafa da avantaj sağlanan programlardır.

Canlı Yayında Satış (Live Shopping)

Ürünlerin canlı yayında tanıtıldığı ve izleyicilerin yayın sırasında satın alabildiği satış biçimidir.

İş Modeli Terimleri

B2B (Business-to-Business)

İşletmeden işletmeye satıştır. Toptan satış, bayi portalları ve kurumsal tedarik bu modele örnektir.

B2C (Business-to-Consumer)

İşletmeden son tüketiciye satıştır. Çoğu online mağaza bu modelle çalışır.

C2C (Consumer-to-Consumer)

Bireylerin birbirine satış yaptığı modeldir. İkinci el satış platformları bu modele örnektir. Üç modelin farklarını B2B, B2C ve C2C nedir yazımızda anlattık.

Abonelik Modeli (Subscription)

Müşterinin belirli aralıklarla düzenli ödeme yaparak ürün veya hizmet aldığı modeldir. Kahve, kozmetik, evcil hayvan maması ve yazılım sık görülen örneklerdir.

Private Label (Özel Etiket)

Bir üreticinin ürettiği ürünün, satıcının kendi markasıyla satılmasıdır. Pazaryerlerinde marka oluşturmak isteyen satıcıların sık kullandığı bir yoldur.

Ölçüm ve Analiz Terimleri

Google Analytics 4 (GA4)

Google’ın olay tabanlı ölçüm aracıdır. E-ticarette ürün görüntüleme, sepete ekleme, ödeme başlatma ve satın alma gibi olaylar ayrı ayrı izlenir; huni raporlarıyla kullanıcının hangi adımda kaybedildiği görülebilir.

Etkinlik (Event) ve Anahtar Etkinlik (Key Event)

GA4’te kullanıcının yaptığı her eylem bir etkinliktir. İşletme için önemli olan etkinlikler (ör. purchase) anahtar etkinlik olarak işaretlenir ve raporlarda dönüşüm gibi izlenir.

Piksel (Pixel) ve Etiket (Tag)

Reklam platformlarının (Meta, Google, TikTok) site üzerindeki kullanıcı davranışını ölçmek için kullandığı kod parçalarıdır. Genellikle Google Tag Manager üzerinden yönetilir.

UTM Parametreleri

Bağlantı adresinin sonuna eklenen ve trafiğin kaynağını, aracını ve kampanyasını tanımlayan etiketlerdir (utm_source, utm_medium, utm_campaign). E-posta, SMS ve influencer bağlantılarında kullanmak, hangi kanalın satış getirdiğini netleştirir.

Atıf (Attribution)

Bir satışın hangi pazarlama temas noktasına ne ölçüde yazılacağını belirleyen modeldir. Kullanıcı önce Instagram reklamı görüp sonra Google’da marka adını arayarak satın aldıysa, satışın paylaştırılması atıf modeline göre değişir.

Kohort Analizi

Aynı dönemde kazanılan müşterilerin zaman içindeki davranışlarının birlikte izlenmesidir. Örneğin ocak ayında ilk siparişini veren müşterilerin kaçının sonraki aylarda tekrar alışveriş yaptığını gösterir.

RFM Analizi

Müşterileri son alışveriş tarihine (Recency), alışveriş sıklığına (Frequency) ve harcama tutarına (Monetary) göre puanlayarak segmentlere ayırma yöntemidir.

Yasal ve Mevzuat Terimleri

Mesafeli Satış Sözleşmesi

Satıcı ile tüketicinin fiziksel olarak karşı karşıya gelmeden, internet gibi uzaktan iletişim araçlarıyla kurduğu sözleşmedir. Satın alma öncesinde tüketiciye sunulması gerekir.

Ön Bilgilendirme Formu

Satıcının kimliği, ürünün temel özellikleri, toplam fiyat, ödeme ve teslimat bilgileri ile cayma hakkı gibi konuları tüketiciye sözleşme kurulmadan önce bildiren metindir.

ETBİS (Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi)

Ticaret Bakanlığı’nın e-ticaret yapan hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcıların kayıt olmasını beklediği sistemdir. Kayıt zorunluluğu ve kapsamı için güncel mevzuatı kontrol edin.

İYS (İleti Yönetim Sistemi)

Ticari elektronik ileti (SMS, e-posta, arama) onaylarının kayıt altına alındığı ulusal sistemdir. Kampanya e-postası ve SMS göndermeden önce alıcının onayının bulunması ve İYS’de kayıtlı olması gerekir.

KVKK

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’dur. Müşteri verisini toplayan her e-ticaret sitesinin aydınlatma metni hazırlaması, açık rıza gereken durumlarda rıza alması ve verileri güvenli şekilde saklaması gerekir.

Hızlı Başvuru: E-Ticaret Kısaltmaları

Kısaltma Açılımı Kısa Anlamı
AOV Average Order Value Ortalama sipariş değeri
CAC Customer Acquisition Cost Müşteri edinme maliyeti
CLV / LTV Customer Lifetime Value Müşteri yaşam boyu değeri
CR Conversion Rate Dönüşüm oranı
CRO Conversion Rate Optimization Dönüşüm oranı optimizasyonu
ROAS Return on Ad Spend Reklam harcaması getirisi
GMV Gross Merchandise Value Brüt satış hacmi
SKU Stock Keeping Unit Stok tutma birimi
GTIN Global Trade Item Number Global ürün numarası (barkod)
D2C Direct-to-Consumer Doğrudan tüketiciye satış
3PL Third-Party Logistics Üçüncü taraf lojistik
BNPL Buy Now Pay Later Şimdi al, sonra öde
UGC User Generated Content Kullanıcı tarafından üretilen içerik
CMS Content Management System İçerik yönetim sistemi
ERP Enterprise Resource Planning Kurumsal kaynak planlama

E-Ticaret Sözlüğünü Nasıl Kullanmalısınız?

Bu terimleri ezberlemek yerine kendi işinizdeki karşılıklarını bulmak daha faydalıdır. Örneğin aylık raporunuzda dönüşüm oranı, AOV, ROAS ve tekrar satın alma oranını yan yana izlemek; sorunun trafikte mi, sitede mi yoksa müşteri sadakatinde mi olduğunu hızla gösterir.

  • Trafik yüksek, dönüşüm düşükse ürün sayfalarına, güven sinyallerine ve ödeme sürecine bakın.
  • Dönüşüm iyi ama ciro düşükse AOV’yi artıracak paket ve çapraz satış kurgularını deneyin.
  • Yeni müşteri iyi ama tekrar satın alma düşükse e-posta ve sadakat programlarına odaklanın.

Gezgin Ajans olarak e-ticaret danışmanlığı hizmetimizde bu metrikleri birlikte okuyup önceliklendirilmiş bir iyileştirme planı çıkarıyoruz. Yeni bir mağaza kuracaksanız veya mevcut altyapınızı yenileyecekseniz e-ticaret web tasarımı hizmetimiz hakkında da bilgi alabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

E-ticarette en önemli metrikler hangileridir?

Dönüşüm oranı, ortalama sipariş değeri (AOV), müşteri edinme maliyeti (CAC), müşteri yaşam boyu değeri (LTV), ROAS ve tekrar satın alma oranı en sık izlenen metriklerdir.

SKU ile barkod arasındaki fark nedir?

SKU, işletmenin kendi stok takibi için verdiği iç koddur. Barkod (GTIN/EAN) ise ürünü global olarak tanımlayan standart numaradır.

Dropshipping ile fulfillment aynı şey mi?

Hayır. Dropshipping’de satıcı stok tutmaz, ürün tedarikçiden gönderilir. Fulfillment’ta ise ürünler satıcıya aittir ve depolama ile kargolama bir lojistik firmasına devredilir.

Retargeting ile remarketing arasındaki fark nedir?

Retargeting genellikle site ziyaretçilerine reklamla yeniden ulaşmayı, remarketing ise mevcut müşterilere e-posta gibi kanallarla tekrar ulaşmayı ifade eder. Uygulamada iki terim sık sık birbirinin yerine kullanılır.

Cayma hakkı süresi kaç gündür?

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’ne göre, istisnalar dışında malın teslim alındığı günden itibaren 14 gündür.

E-ticarete yeni başlayan biri hangi terimleri önce öğrenmeli?

Önce dönüşüm oranı, ortalama sipariş değeri, ROAS, SKU, sanal POS, kargo ve iade süreçleriyle ilgili temel kavramları öğrenmek yeterlidir. Bu terimler günlük raporları okumanızı ve tedarikçilerle, ajanslarla, yazılım firmalarıyla sağlıklı iletişim kurmanızı sağlar. Mağazanız büyüdükçe atıf, kohort ve RFM analizi gibi ileri kavramlara geçebilirsiniz.

Etiketler:
Dijital Pazarlama, E-ticaret

İlgili Yazılar